خانه مشروطه تبریز؛ از نزدیک
خانه مشروطه تبریز، که با نام خانهٔ کوزه‌کنانی نیز شناخته می‌شود، خانه‌ای تاریخی از دورهٔ قاجار است. این بنا در محلهٔ راسته‌کوچه و در نزدیکی بازار تاریخی تبریز قرار دارد و در جریان جنبش مشروطه به محل گردهمایی و گفت‌وگوی شماری از کنشگران این جنبش تبدیل شد. حاج مهدی کوزه‌کنانی، بازرگان و پشتیبان مشروطه‌خواهان، مالک خانه بود و آن را در اختیار آنان گذاشت.
خانه دو طبقه است و از ویژگی‌های دیدنی آن حیاط مرکزی، ایوان و تالار طبقهٔ بالا، درهای چوبی و پنجره‌های اُرسی با شیشه‌های رنگی است. موزهٔ مستقر در بنا اسناد و عکس‌های تاریخی، وسایل و یادگارهای مرتبط با جنبش مشروطه و تندیس شماری از چهره‌های آن دوره را به نمایش می‌گذارد؛ از جمله آثار منسوب به ستارخان و باقرخان. بازدید از معماری خانه در کنار محتوای موزه، تصویری ملموس از پیوند زندگی شهری تبریز با یکی از فصل‌های مهم تاریخ سیاسی ایران به دست می‌دهد.
داستان خانه مشروطه تبریز
بنای خانه در میانهٔ سدهٔ نوزدهم میلادی، حدود ۱۸۶۸، به دست حاج ولی معمار تبریزی ساخته شد. اهمیت سیاسی آن در دوران جنبش مشروطه، به‌ویژه پس از به توپ بسته‌شدن مجلس در ۱۹۰۸ و مقاومت تبریز، افزایش یافت؛ خانهٔ حاج مهدی کوزه‌کنانی برای دیدار و رایزنی مشروطه‌خواهان به کار می‌رفت. بنا در سال ۱۳۵۴ خورشیدی با شمارهٔ ۱۱۷۱ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و در ۱۳۷۵ خورشیدی به موزهٔ مشروطه تبدیل شد.
پیش از رفتن به خانه مشروطه تبریز
برای دیدن جزئیات پنجره‌های اُرسی و تزئینات چوبی، تالار طبقهٔ دوم را با حوصله تماشا کنید. برای فهم بهتر زمینهٔ تاریخی، در کنار عکس‌ها و تندیس‌ها، اسناد و وسایل شخصیِ معرفی‌شده در موزه را هم بررسی کنید. خانه را می‌توان در پیاده‌گردیِ محله با بازار تاریخی و مسجد جامع تبریز همراه کرد؛ این دو در نزدیکی بنا قرار دارند.
