بازار تاریخی تبریز؛ از نزدیک
بازار تاریخی تبریز، در مرکز بافت کهن شهر، شبکه‌ای پیوسته از گذرها، راسته‌ها، سراها و فضاهای سرپوشیدهٔ آجری است. این مجموعه فقط محل خرید نیست: در کنار حجره‌ها، فضاهایی برای گردهمایی و کارکردهای آموزشی و مذهبی نیز در هم تنیده‌اند. یونسکو آن را نمونه‌ای برجسته از پیوند معماری، سازمان اجتماعی و دادوستد در بازارهای ایران می‌داند.
بازار هنوز کارکرد تجاری خود را حفظ کرده و تماشای آن هم‌زمان فرصتی برای دیدن زندگی روزمره و معماری آجری است. برای شناخت مجموعه، به تکرار گنبدها و طاق‌ها در گذرها توجه کنید و در صورت امکان از تیمچهٔ امیر و گنبد آن دیدن کنید؛ عکسِ همراه این راهنما، گنبد امیر درون بازار را نشان می‌دهد.
داستان بازار تاریخی تبریز
زمان دقیق شکل‌گیری نخستین بازار به‌روشنی مستند نشده است، اما تبریز و بازارش در سدهٔ سیزدهم میلادی رونق و آوازه داشتند. جایگاه بازار در مسیرهای بازرگانی شرق و غرب، آن را از سدهٔ دوازدهم تا هجدهم به یکی از مراکز مهم مبادلهٔ تجاری و فرهنگی در منطقه بدل کرد. پس از زلزلهٔ سال ۱۷۸۰، بخش‌های بازار بازسازی شدند؛ یونسکو می‌گوید بافت کنونی نشانه‌های طراحی، فن ساخت و مصالح آن دوره را حفظ کرده است. مجموعه در سال ۲۰۱۰ با معیارهای فرهنگی (۲)، (۳) و (۴) در فهرست میراث جهانی ثبت شد.
پیش از رفتن به بازار تاریخی تبریز
برای تماشای معماری، به سقف‌های آجری، گنبدها و نورگیرهای گذرها نگاه کنید؛ مسیر را طوری انتخاب کنید که از تیمچهٔ امیر و گنبد آن هم بگذرید. بازار مجموعه‌ای گسترده و پیوسته از گذرهاست؛ پیش از ورود، یکی از خیابان‌های پیرامونی را به‌عنوان نقطهٔ خروج به خاطر بسپارید و برای دیدن چند بخش زمان کافی کنار بگذارید. این مجموعه همچنان محل کار و دادوستد است؛ مسیر کسبه را باز بگذارید و پیش از عکاسی از افراد یا داخل حجره‌ها اجازه بگیرید.
